EU-verbod Chinese omvormers raakt 20% zonneprojecten

De Europese Unie wil zonne-energieprojecten die gebruikmaken van omvormers uit ‘hoogrisicolanden’ uitsluiten van subsidies. Een begrijpelijke stap vanuit veiligheidsoogpunt, maar volgens Reuters heeft de maatregel een fors prijskaartje: meer dan een vijfde van alle nieuwe Europese zonneprojecten dreigt te worden geraakt.

Angst voor een schakelaar op afstand

De zorg van Brussel is niet nieuw, maar wint aan urgentie: omdat omvormers via internet verbonden zijn – onder meer om software-updates te ontvangen – zouden partijen van buiten de EU in theorie op afstand kunnen ingrijpen in het Europese elektriciteitsnet. In het ergste geval zou dat kunnen leiden tot grootschalige, landelijke stroomuitval. Die dreiging vormde de basis voor het voorstel dat de Commissie vorige maand deed om Europese financiering voor projecten met omvormers uit hoogrisicolanden – waaronder China, Rusland, Iran en Noord-Korea – stop te zetten.

De keuze is niet zonder gevolgen: Chinese fabrikanten leverden de afgelopen jaren circa 70 procent van alle in Europa verkochte omvormers. China zelf noemt de maatregel stigmatiserend en discriminerend.

14 gigawatt aan projecten in de knel

Reuters berekende dat het verbod, bij het huidige installatietempo, minstens 14 gigawatt aan nieuwe zonnecapaciteit per jaar raakt – goed voor meer dan 20 procent van alle nieuwe installaties in Europa. Reden is vooral de prijs: Europees geproduceerde omvormers zijn 20 tot 40 procent duurder dan hun Chinese tegenhangers, wat de totale systeemkosten van een zonnepaneelinstallatie met zo’n 2 procent zou opdrijven.

Voor markten die sterk leunen op overheidssteun, zoals Centraal- en Oost-Europa, kan die kostenstijging voor vertraging zorgen. Directeur Jan Krcmar van de Tsjechische zonne-energievereniging verwacht een daling van de installaties van minstens twee derde in de komende één tot drie jaar.

Ook klimaatdoelen staan onder druk

Analisten van Wood Mackenzie voorzien dat vooral prijsgevoelige markten de gevolgen zullen voelen: in Letland en Estland ontvangt zo’n 70 procent van de residentiële zonne-installaties op dit moment een vorm van Europese steun. Ter illustratie van de schaal: de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling leende Hongarije dit jaar nog 70 miljoen euro voor een project van 700 megawatt aan zon en batterijopslag, en in totaal staat er voor 9 gigawatt aan grote projecten Europese financiering klaar.

Onderzoekers van Aurora Energy Research betwijfelen of Europese fabrikanten de productiekloof snel genoeg kunnen dichten, en waarschuwen dat de Europese klimaatdoelen op de korte tot middellange termijn onder druk kunnen komen te staan.

Gebaseerd op berichtgeving van Solar & Storage Magazine, op basis van onderzoek van Reuters.